Off piste? Neem je deze 14 punten al mee in je beslissing?


By meteomorris on 13 November 2018 · 11

Jaarlijks sterven er ongeveer 110 mensen in de Alpen als gevolg van lawines. In 90% van de gevallen is de lawine door henzelf of andere mensen in de omgeving veroorzaakt. Slecht nieuws zou je zeggen en dat is het zeker. Maar er is ook goed nieuws. Want iets wat jezelf veroorzaakt kun je ook voorkomen. Op onderstaand plaatje zie je 14 punten die iedere freerider mee zou moeten nemen in zijn beslissingen. Niet alleen om veiliger onderweg te zijn, maar ook om te voorkomen dat je natte voeten krijgt in een beek en vooral om betere poeder te scoren. Met de juiste kennis en kunde rijd je namelijk altijd wel ergens poeder.

Heb je al wat kennis van weer, sneeuw, lawines en de bergen? Schrijf dan de punten 1 tot en met 14 eerst eens op een blanco papiertje, check onderstaand plaatje en schrijf voor jezelf uit wat ze zouden kunnen betekenen. Scroll daarna pas naar bedenen en check of het enigszins klopt.

1. Wind

“Wind is de bouwmeester van lawines”. Wind verplaatst grote hoeveelheden sneeuw en omdat wind tijdens het verplaatsen sneeuwvlokken verminkt en verkleint is ze de veroorzaker van zogenaamde ‘Triebschnee’. Eigenlijk is er geen goed Nederlands woord voor Triebschnee, maar ‘door de wind verwaaide sneeuw’ komt nog het meest in de buurt. Wind is een slecht teken. Waait het nu stevig of heeft de afgelopen dagen flink gewaaid dan is er een grotere kans op door de wind gevormde lawines. wePowder Safety Academy-lid? Lees hier dan nog even verder.

2. Sneeuwluifel (Corniche)

Grote overhangende sneeuwluifels zijn een duidelijke indicatie dat het stevig heeft gewaaid. Een corniche staat altijd van de wind af en geeft je een idee van de overheersende windrichting. Paradoxaal genoeg ontstaat zelden de eerste breuk direct op of net achter de corniche. Hier ligt zo veel sneeuw dat de kans dat je een zwakke laag raakt erg klein is. Het is juist enkele tot tientallen meters daaronder waar het gevaarlijk wordt omdat het sneeuwdek daar meestal net iets dunner is en je makkelijk(er) de zwakke laag raakt. Naast corniches kun je ook letten op sneeuwduinen, komeetstrepen en sastrugi. Deze verraden je ook heel veel over de sterkte en de richting van de wind. Academy lid? Lees hier en hier dan nog even verder.

3. Rotswanden

In de buurt van rotswanden ontstaan altijd windstiltes als gevolg van de grilligheid van het terrein. In de buurt van rotswanden (ook kleinere rotsen) en met name onder rotswanden vind je daarom altijd Triebschnee. Ofwel lawinegevaar. Afdalen boven een rotswand? Een lawine kan je pardoes van de rotswand afsmijten met alle gevolgen van dien. Bij een rotswand moet je kortom rekening houden met Triebschnee en de Terrain trap. Academy lid? Lees hier dan nog even verder.

4. Losse sneeuwlawine (of puntlawine)

Een losse sneeuwlawine start op één punt en krijgt dan de vorm van een kegel. Een sneeuwvlokje besluit (vaak door jouw ski's of snowboard) naar beneden te rollen en er ontstaat kortom een kettingreactie. Een losse sneeuwlawine is het ultieme voorbeeld van het sneeuwbaleffect. De losse sneeuwlawine is een variant die over het algemeen niet zo gevaarlijk is voor freeriders, maar niet onderschat moet worden. Het grootste gevaar van losse sneeuwlawines is dat je erdoor uit balans wordt gebracht en mogelijk van een rots afglijdt. Academy lid? Lees hier dan nog even verder.

5. De zon

De directe instraling van de zon zorgt ervoor dat na verloop van de tijd het sneeuwdek zich kan zetten waardoor het sneeuwdek sterker wordt. Maar niet overal komt de zon. Met name hartje winter staat de zon zo laag dat ze op heel veel hellingen niet meer direct instraalt. Daar waar de zon niet bij kan komen blijft het koud en kunnen zwake lagen in het sneeuwdek maanden blijven bestaan. Aan de andere kant kan de zon voor een crustlaag zorgen die bij nieuwe sneeuwval als glijlaag kan dienen. Academy lid? Lees hier en hier dan nog even verder.

6. Oppervlakterijp

Oppervlakterijp komt niet uit de lucht gevallen maar ontstaat juist op het sneeuwdek zelf en bestaat uit grote kristallen, vaak in de vorm van veren, wiggen of een soort van uit de kluiten gewassen chocolade vlokken voor op je boterham. Oppervlakterijp is daarmee ook geen vorm van neerslag, maar juist een gevolg van een wolkenloze nachtelijke hemel. Oppervlakterijp is net als hagel en Graupel niet gevaarlijk. Mits het daadwerkelijk de bovenste laag betreft. Maar het wordt direct gevaarlijk als er een nieuwe laag met verse sneeuw bovenop valt. De laag met rijp is dan niet meer zichtbaar. Lagen met oppervlakterijp zijn namelijk extreem zwak en zijn een typische glijlaag voor een lawine. Grootste probleem met een dikke laag ingesneeuwde rijp is dat het weken en soms maanden kan duren voordat de situatie wat gestabiliseerd is. Academy lid? Lees hier en hier dan nog even verder.

Wil je ook meer weten over sneeuw, weer en de bergen? Vaker en diepere poeder scoren? En het ook nog eens navertellen? Start dan nu met de wePowder Safety Academy. Een online cursus en een cursusboek waar je gegarandeerd slimmer van wordt. Met de code ACADEMY2018 krijg je als je nu start 20% korting op de aanschafprijs en krijg je ook nog eens het safety boek thuisgestuurd. Wacht niet te lang. De code is geldig tot 30 november 2018. Je kunt direct hier starten.

7. Afdaal tactiek

Voordat je afdaalt is het goed met elkaar de veilige zones op de helling vast te stellen. Veilige zones zijn handig zodat je elkaar in de gaten kunt houden. Een goede afdaal tactiek voorkomt dat je (met de hele groep tegelijk) in de problemen komt. Academy lid? Lees hier dan nog even verder.

8. De hellingshoek

De ideale hellingshoek waarop lawines naar beneden komen is 38 graden steil. Zowiezo vinden de meeste lawines plaats op hellingen tussen de 35 en 45 graden steil. Net die hellingen die vaak zo lekker zijn buiten de pistes. Het zijn het type hellingen waarin we in 90% van de gevallen zelf de dodelijke lawines veroorzaken. Academy lid? Lees hier en hier, ook hier en vergeet niet hier dan nog even verder.

TIP: lees ook nog even het artikel 'hoe onstaat een lawine?'

9. De plaatlawine

Kleine plaatlawines kunnen ervoor zorgen dat het sneeuwdek verder onder druk komt te staan. Kleine scheuren kunnen onzichtbaar verder trekken en grote(re) plaatlawines triggeren. Academy lid? Lees hier en hier nog even verder.

10. Terrain traps

Terrain traps, ofwel de 'vallen' uitgezet door het terrein zijn die plekken op de berg waar je 'in de val komt'. Kom je in een lawine en komt deze in z’n loop een terrain trap tegen of eindigt de lawine in zo’n terrain trap, dan is de kans op overleven aanzienlijk lager omdat de sneeuw er zich hoog opstapelt. Academy lid? Lees hier nog even verder.

11. Lawinegangen en -kokers

Je kent het beeld misschien wel. Gesloten bossen waartussen witte geulen naar beneden stromen. Het zijn juist deze openingen in het bos die een regelrecht gevaar voor je betekenen. Deze paden zijn niet boomvrij gemaakt zodat jij er even lekker kan gaan skiën of boarden. Het zijn de paden van spontane lawines die om de zoveel tijd als stoflawine of juist als natte sneeuw lawine naar beneden komen. Kleine, jonge, wijd verspreide bomen, vooral die met takken die alleen aan de bergafwaarts groeien, zijn een typisch signaal dat hier regelmatig lawines naar beneden donderen. Academy lid? Lees hier nog even verder.

12. Je maten redden na een lawine? Oefenen, oefenen, oefenen.

Lawines die over wegen of andere vlakke stukken lopen, kunnen een op het vlakke oppervlak een enorme berg aan ongestructereerde sneeuw dumpen. Deze harde brokken maken het lastig om een redding uit te voeren. Een goede reddingsactie wil dan ook geleerd en geoefend zijn. Academy lid? Lees hier nog even verder.

13. Convex helling

Het sneeuwdek is vaak niet zo samenhangend op een bolle helling, ook wel een rollover genoemd. De combinatie van zwaartekracht -om de sneeuw naar beneden te trekken- in combinatie met de kromming van de helling zorgt ervoor dat we hier regelmatig lawines zien op het punt waar de convex het sterktst is. Academy lid? Lees hier nog even verder.

14. Concaaf helling

Een concave in een helling is te vergelijken met de binnenkant van een schaal. De helling drukt zich als het ware naar binnen. Bij het doorkruisen van een concave helling is de kans het grootst dat door belasting de helling boven je breekt en de lawine daarbij van boven je komt. Academy lid? Lees hier nog even verder.

Comments


  • dejongarno
    Advanced
    dejongarno op 18 November 2018 · 10:23
    Goeie visuele reminder lijkt me!

    Feedback:
    4: herkende ik niet als een punt lawine (meer als crevasse)
    7: Ik dacht dat er iemand boven me aan het tobben was (rondlopend met zn board) en dus een gevaar van boven kon vormen
    8: kon ik niks van maken; ik dacht aan het vals-veilige gevoel dat een bos je kan geven
    11: hetzelfde
  • meteomorris
    Expert
    meteomorris op 18 November 2018 · 10:37
    @dejongarno, super goede feedback. Hier worstelden wij ook met tijdens het maken van de tekening.
    Maar het goede nieuws is dat je ermee aan de slag bent gegaan en je kennis weer hebt opgefrist!
    May the powder be with you.
  • markindealpen
    Advanced
    markindealpen op 19 November 2018 · 10:46
    Mooi overzichtelijk plaatje zo !
    Ik zat bij 6 of 7 wel met schaduwhellingen in mijn hoofd, maar die staan hier niet op?
    *message edited by markindealpen op 19 Nov 2018 11:00 (58% bewerkt)
  • Poedertijn
    Beginner
    Poedertijn op 19 November 2018 · 10:55
    Leuk gedaan en goed om na te lopen. Ik had precies dezelfde puntjes als @dejongarno
    My drug is white powder. Deep, white powder.
  • 3zel
    Advanced
    3zel op 19 November 2018 · 11:28
    @meteomorris:
    Leuk overzicht!
    nog wat feedback:
    1. windlip? ik herkende er eerder een sneeuwpluim in ifv de sterkte van de wind en sneeuw'vervrachtingen'. Een windlip verwacht ik eerder aan een graat onder de top dan aan de top zelf.
    4. Ik zie geen (punt)lawine zoals bij de plaatlawine, die wel duidelijk is,
    5. zon: ik zou het cijfer eerder bij de straling van de zon zetten,
    6. Rijp: ik kon er niets van maken net als bij 8. hellingshoek. Symbooltje toevoegen? EDIT: oeps prentje wat groot uitgevallen 😉

    11. lawinekokers zijn niet (duidelijk) getekend,
    12. redding. mannetjes ontbreken...

    Wat ideetjes voor toevoegingen:
    - factor mens, materiaal,
    - je zou eventueel een groepje kunnen tekenen op een safespot...
    - kritische neuschneemenge?
    - fishmaul,
    - treewell,
    - 3*3: voorbereiding thuis: mannetje in een huis?
    - wildschutz



    *message edited by 3zel op 19 Nov 2018 11:30 (1% bewerkt)
    knowledge is powder
  • meteomorris
    Expert
    meteomorris op 19 November 2018 · 11:48
    Dank voor jullie feedback en fijn om te horen dat het nuttig is/je er plezier aan beleeft.

    @markindealpen nummer 6 betreft oppervlakterijp en vind je vooral in de schaduw. Omdat ingesneeuwde oppervlakterijp (of als afgeleide ervan het Nigg effect) als grootste boosdoener zien op dergelijke hellingen hebben we specifiek oppervlakterijp benoemt. Experts zoals jij leggen dan direct met schaduwrijke (noord) hellingen.

    @3zel, 1. voor de windlip was dit de beste plek om hem te visualiseren. 4. Ik begrijp niet helemaal wat je zegt. Zou je me verder kunnen helpen? 5. ik snap je punt. Ziet iedereen dit zo? 6. Als je in de richting van schaduw, oppervlakterijp etc. dit punt benaderd snap je de boodschap. 8. goed punt. 11. klopt, maar het gaat vooral om de boodschap van de kleine boompjes... 12. Eens

    Verder noem je een heleboel goed extra punten.. de 14 punten hebben we samengesteld als uitkomst van de zaken waar wij vaak tegenaan liepen in gesprekken met leken en experts. Natuurlijk konden we meer punten toevoegen, maar zo'n plaatje is geen cursus. Het is vooral als opfrissen bedoeld. Wildschutz vind ik zowiezo een lastige. Vooral in Vorarlberg: het programma Respektiere deine Grenzen is daar ingestoken door een fervent jager. Die wil voldoende wild in zijn jaaggebied houden. Dus als je niet door zijn jaaggebieden rost dan verzeker je hem dat hij nog steeds hert op zijn bord heeft. Tja.... In Zwitserland is het een ander verhaal.
    May the powder be with you.
  • 3zel
    Advanced
    3zel op 19 November 2018 · 13:15
    @meteomorris:
    4. puntlawine: ik herken de losse sneeuwlawine niet in hetgeen getekend is. De plaatlawine is veel duidelijker getekend en herkenbaar.
    Het prentje wat jullie gebruiken in academy vind ik beter:

    6. de schaduw kan mss wat duidelijker?
    11. kleine boompjes zijn duidelijker langs grotere boompjes (hint)

    Ik begrijp je punt ivm de voorgestelde toevoegingen. Het hangt er maar van af wat je wil bereiken / duiden...
    Je titel zegt 'Off piste? Neem je deze 14 punten al mee in je beslissing?'
    Ik refereer voor mezelf meteen naar de 3*3 die uitgebreider is. Al die punten weergeven in één afbeelding is mss een overload en wordt onoverzichtelijk maar verwijzen naar alle factoren is dan mss wel goed voor mensen die niet vertrouwd zijn met de academy en de 3*3. Ik vind het lawineoverzicht (https://wepowder.com/nl/forum/topic/260350) daar bijvoorbeeld zeer geschikt voor...
    knowledge is powder
  • meteomorris
    Expert
    meteomorris op 19 November 2018 · 13:35
    @3zel, vergeet niet dat jij al (ver)gevorderd bent op het vlak van safety en alpine gevaren.. De lawinegevaar folder is gemaakt voor gevorderde tot expert freeriders in het safety domein. Ik heb de folder ook wel eens laten zien aan leken en licht gevorderden. De meerderheid gooide hem gillend weg.... Zonder specifieke achtergrond kennis is de folder heel lastig te duiden.

    Met de 14 punten hebben we als doel enerzijds mensen zoals jij weer te prikkelen om hun kennis op te frissen net voordat de winter start en anderzijds om leken en licht gevorderden bewust te maken en ze wellicht te verleiden ergens hun kennis op te doen. Het zijn speldenprikjes in een leven lang leren. Als het mensen prikkelt om ermee aan de slag te gaan is ons doel geslaagd. Het is vooral geen (vervanger) van een cursus.
    May the powder be with you.
  • ThijsB
    Beginner
    ThijsB op 19 November 2018 · 13:59
    Eens met de eerder genoemde punten uit. Vooral 5 , 8 en 12 waren voor mij onduidelijk en worden door boven genoemde (kleine) aanpassingen een stuk duidelijker, denk ik.
  • 3zel
    Advanced
    3zel op 20 November 2018 · 08:42
    @meteomorris, duidelijk
    *message edited by 3zel op 20 Nov 2018 08:42 (12% bewerkt)
    knowledge is powder
  • Mars
    Tourist
    Mars op 20 November 2018 · 09:21
    De beek is natuurlijk een terrain trap. Omdat punt 10 meer in de sneeuw direct naast de beek staat was rijp door condensatie tgv de beek mijn eerste gedachte (daar schaduw?). Voor een terrain trap zou ik het nummer iets opschuiven.

    Wildschutz zou punt 15 kunnen zijn.

Reply

You need to be logged in to post a comment in this topic. Login or create an account.

Upgrade to wepowder Pro

  • Extended 14 day forecast
  • Slope angle and exposition terrain layers
  • Inspirational freeride routes
wePowder Pro