Blessureleed


Door Oppie op 4 januari 2011 · 16

Vraag je aan de gemiddelde laaglander of hij of zij een goede skiër is dan kan je reken op een antwoord als: “Ik hou mijn benen keurig tegen elkaar” of liever nog: “Ik ben al jaren niet meer gevallen”. Wij poederzoekers weten natuurlijk als geen ander dat vallen part of the game is, een essentieel onderdeel! Het is immers alom bekend: Wij leren met vallen... en opstaan. Ik wil jullie in een aantal artikelen iets bijbrengen over de meest voorkomende skiblessures. In principe is de geneeskunst 99% boerenverstand, je moet alleen weten welke koe je aan het melken bent.

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5320522499/][img]http://farm6.static.flickr.com/5009/5320522499\_fdf487ab96.jpg[/img][/url]

[i]Gilean Nolst Trenité (Oppie) is lid van het wePowder Salomon Freeride team. Naast poeder heeft hij een passie voor genezen. Hij kent als geen ander de genezende werking van een goede dag poeder, maar weet ook wat poeder met je lichaam kan doen.
Hij werkt nu in het OLVG in Amsterdam en is in opleiding tot Plastische-, Reconstructieve- en Handchirurg. De reden waarom hij deze artikelenreeks publiceert? 'Ik denk dat de patiënt in de nieuwe maatschappij steeds mondiger is. Google is de nieuwe spreekkamer. Een goede ontwikkeling en een stimulans voor artsen om scherp te zijn en patient gericht te denken. Maar... er is een maar: het internet is overladen met onjuiste informatie. De drang van patiënten om over hun ziekte of behandeling te posten is óf een hele goede uitkomst maar vaker nog, een hele slechte. Ik probeer een reeel beeld te geven van de ins en outs van veelvoorkomende poederkwalen.'[/i]

Deel één: (hoe kan het ook anders) De Skiduim (Wackeldaum, Gamekeepers thumb)

[b]Anatomie[/b]
De duim is een nuttig vingertje waar we van kinds af aan al zuigend een liefdesrelatie mee opbouwen. Je kan hem goed gebruiken om dingen te grijpen: een kopje thee, je ABS hendel, maar hij heeft meer skills. Wat te doen met de WePowder app zonder deze kleine vriend? Ook is de duim een enorm belangrijke teamspeler in het maken van de vuistgreep, pak je skistok maar eens vast met de andere vier vingers: Pussystrength! (No offense GirlPowder). Kortom, je wilt niet zonder zitten. De duim bestaat in tegenstelling tot de andere vingers slechts uit twee in plaats van drie kootjes (phalangen), deze zitten richting de pols vast aan het eerste middenhandsbeentje (metacarpale I). Tussen deze drie botjes zitten twee gewrichten: het metacarpale phalangeale (MCP) gewricht en het interphalangeale (IP) gewricht.

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5321126490/][img]http://farm6.static.flickr.com/5250/5321126490\_b4179548b6.jpg[/img][/url]

Natuurlijk worden die gewrichtjes gestabiliseerd door bandjes. Immers kan je in de gewrichtjes wel buigen en strekken, maar niet of nauwelijks “kantelen” (devieren). De bandjes die het kantelen voorkomen zijn in het MCP gewricht twee “collaterale bandjes”: Eén aan de pinkzijde, het ulnaire collaterale ligament (UCL) in rood, en één aan de duimzijde, het radiaire collaterale
ligament (RCL), de rode stippellijn.

[b]Het Trauma[/b]
Na minder dan vijf minuten hiken sta je in jouw one-lift-wonder (OLW) bovenaan een sprookjesbos waar de gebrouders Grimm hun vingers bij zouden aflikken. Ja, je pieper staat aan, ja, je helmcamera loopt, ja, 3x3=9 en GO! Na drie dikke sprays wordt je overmoedig zoals het hoort en knal je hem tussen twee sparretjes door. Woeoeoehoeoeoe, bonusclifje en je glijdt onderuit. Op je rug. Ski’s eerst, lichaam erachteraan en daarboven je armen. Handen door de lussen van je custom-made stokken die de jonge dennetjes die je passeerd een pak rammel verkopen. Je staat op en vervloekt jezelf dat je je stokken niet los had.

Je duim begint te kloppen. Je trekt je handschoen uit en ziet onder je ogen dat hij aan de basis dik wordt. Als je hem opzij duwt merk je dat hij veel laxer is dan normaal. Je kan hem kantelen naar de duimzijde van je hand (radiair deviatie). Het doet focking pijn. Je bent wat misselijk maar denkt: “God, het is maar een duim”, wat sneeuw erop en morgen is alles weer goed. Zonder cliffje ski je je bos uit. ‘s Avonds in de stube voel je al bijna niets meer.

[b]Het Mechanisme[/b]

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5321126844/][img]http://farm6.static.flickr.com/5123/5321126844\_b9d64436ac.jpg[/img][/url]

Het principe is duidelijk en hierboven zichtbaar. De hand door de lus van je stok wordt vaak gezien als de boosdoener. Ik heb hierover mijn twijfels. Als je met je handen achter je lichaam valt (een gevolg van de voorwaardse snelheid die je hebt en de benen die onder je lichaam vooruit snellen) kan je het bovenbeschreven mechanisme eenvoudig veroorzaken. Ook is vallen met de grip van je stok tussen hand en sneeuw een effectieve methode. Overigens blijft het aan te raden je favoriete sprookjesbos lusloos te doorkruisen; de schouder uit de kom komt vast later nog aan bod. Bij de echte skiduim is de stabiliserende verbinding aan de pinkzijde van het MCP gewricht helemaal doorgenomen. Óf het bandje (UCL) is doorgescheurd, óf het bandje heeft het bot waar het aan vast zit losgetrokken (een zogenaamde avulsie fractuur). Natuurlijk kan het UCL ook uitgerekt of deels ingescheurd zijn; ook pijnlijk en ook een behandelindicatie.

[b]De Behandeling[/b]
Deze is afhankelijk van de ernst van het letsel. Is het bandje uitgerekt of ingescheurd dan kan dit succesvol behandeld worden met een spalk gedurende 3-4 weken waarbij het MCP gewricht wordt gestabiliseerd. Hierna is het aan te raden een nachtspalk te dragen en de functie van de duim te oefenen met een handtherapeut. Je mag dan pas na acht tot twaalf weken volledig
belasten. Als de bosfeeën je voor die tijd toch tot sprookjes lokken is het aan te raden de duim in te tapen en zo de functie van het bandje na te bootsen. Is het bandje volledig doorgescheurd dan kan het zijn dat een kleine operatie nodig is. Of het bandje helemaal door is kan de arts testen door te “radiair devieren” (valgustest) zoals jij al op de piste deed. Indien de deviatie 30 graden of meer is moet operatie worden overwogen. Ook wordt er zeker in zo’n geval een röntgenfoto gemaakt. Op die manier is te zien of er een stukje bot is losgescheurd en zo ja, hoe ver dat verplaatst is. Als dit minimaal is kan je met een spalk behandeld worden. Bij grote verplaatsing moet ook een operatie overwogen worden. Is er geen bot losgescheurd en is de valgustest meer dan 30 graden, dan is operatie een goed plan. De reden hiervoor is de volgende: Als de bandjes los liggen dan kruipt één van de duimspieren (voor geïnteresseerden: de musculus adductor pollicis) die normaal over dit bandje ligt onder één of beide uiteinden waardoor deze nooit aan elkaar kunnen groeien, dit noemt men een Stener laesie. Bij de operatie wordt via een klein sneetje het gewricht en de uiteinden van het gescheurde bandje opgezocht en aan elkaar gehecht. Stel dat een groot stuk bot is afgescheurd dan kan dit soms met een schroefje worden vastgezet. Ook na de operatie moet je op de bovenbeschreven manier met een spalk worden nabehandeld. Soms wordt na een op zichzelf staande spalkbehandeling onvoldoende stabiliteit gezien. Misschien heb je dan toch een Stener laesie en moet je alsnog geopereerd worden.

Als alles normaal verloopt kan je verwachten dat je geen pijn meer hebt maar dat de duim soms wel wat stijf blijft, last zal je daar waarschijnlijk nauwelijks van hebben.

Take home message: Onderschat dit duimprobleem niet. Als je afziet van de behandeling of deze uitstelt kan je pijn, instabiliteit en krachtverlies verwachten!

Now get your ass out there... Don’t hold back!

Dokter Oppie.

Reacties


  • Steven2
    Tourist
    Steven2 op 4 januari 2011 · 07:26
    Nuttige verhalen, ik hoop dat het volgende artikel gaat over de knie, en dan met name de gevallen van impact onder de knieschijf.....
  • Echo
    Advanced
    Echo op 4 januari 2011 · 08:47
    Hier wordt heel duidelijk het gevolg en de impact van een blessure uitgelegd, thnx. Wat ik ook graag in dit soort artikelen zou zien is hoe zo'n blessure te voorkomen is, of in ieder geval de kans op blessures zo klein mogelijk maakt.

    Een afsluiting met tips, do's en don't, bijvoorbeeld:

    - bij treeruns handen uit de lussen van je stokken
    - bij een voorwaartse val (als je zo nodig met je handen op wilt vangen) krachtige vuist maken en niet je hand plat en vingers spreiden
    - etc.

    Verders een prima stukkie techtalk doc, waarin wat andere dan ski- en boardbindingen aan bod komen, top!
    Do or do not, there is no try (Yoda)
  • Kingfisher
    Beginner
    Kingfisher op 4 januari 2011 · 09:26
    Hmm volgende keer de duim blessure toch wat serieuzer nemen. na een val vorig jaar in april zeker een half jaar last gehad van mijn duim terwijl het niet eens heel erg zeer deed. Losse stokken hadden denk ik niet geholpen. Steile helling zware sneeuw te veel vaart en dan naar de berg hangen. Val opvangen met de hand en auw.
  • Teleaddict
    Advanced
    Teleaddict op 4 januari 2011 · 09:32
    interessant!!

    & idd: "if you ain't fall, you are not pushing hard enough" 😉
    http://verticaldissidents.net
  • op 4 januari 2011 · 09:46
    Leerzame info!

    Ik ken de skiduim ook wel aardig...
    Momenteel heb ik ook een lichte duimblessure, maar het lijkt niet op de omschrijving hier. Ik heb juist dat ik onderste gewricht (MCP?) niet zo ver meer naar buiten kan bewegen, deze lijkt erg vast te zitten. Waarschijnlijk door een eerdere duimblessure een aantal maanden terug.
    Verder heb ik er eigenlijk geen last van, ik kan verder alles met mijn duim doen, dus het houdt me niet tegen om de sneeuw in te duiken 😉
  • Haagje
    Beginner
    Haagje op 4 januari 2011 · 09:49
    Ben steeds blijer met het release-systeem van de lussen 😃
  • Wiebe
    Advanced
    Wiebe op 4 januari 2011 · 10:25
    Ik heb de skiduim opgelopen in Sulden voor kerst. Net als Kingfisher veel vaart op een steile helling met teveel gewicht naar de berg. Was een redelijk gecontroleerde val op mijn zij maar mijn geblesseerde duim was juist die aan de dalkant.

    Weet niet wat er precies mee is maar heb er nog steeds last van dus na aanleiding van dit artikel laat er toch maar eens naar kijken. Had trouwens van die Leki stokken die los klikken (zonder lus) dus de lus kon hier de boosdoener ook niet zijn.
  • JaapvR
    Tourist
    JaapvR op 4 januari 2011 · 10:48
    Jaartje of 10 geleden skiduim gescoord, nog altijd niet helemaal dezelfde mobiliteit als mijn non-skiduim. Ik mis het aller-allerlaatste stukje overstrekking, in de praktijk merk ik daar gelukkig niets van, maar een goede herinnering is het wel..
    Dan ben je met zo'n nieuwe kruisband een stuk langer zoet!
  • op 4 januari 2011 · 11:13
    ik ben al jaren geleden gestopt met duimen............
  • robbie
    Expert
    robbie op 4 januari 2011 · 11:31
    juist, en mede vanwege de boom -vs- arm luxatie, heb ik al een paar jaar geen lussen meer aan m'n stokken zitten. Daarbij scheelt dat een dikke drie seconden, iedere keer dat je uit de lift stapt.
  • SPAM
    Advanced
    SPAM op 4 januari 2011 · 11:33
    Heb zelf nu een keer of 4 zo'n skiduim opgelopen en ja elke keer weer ernstig pijnlijk voor minimaal een paar weken. Ik heb nog nooit de lussen vastgehad. Dat kan het bij mij dus niet zijn. Lussen vast of los ik laat die stok op het moment supreme toch niet los. Ik vermoed dat ik met mijn heup op mijn hand val waardoor mijn duim als het ware over het handvat afgerold wordt. Een andere mogelijkheid is dat de stok een te groot moment uitoefent op het gewricht tijdens de impact.
    Wie niet chased moet veel weken boeken!
  • Markie
    Advanced
    Markie op 4 januari 2011 · 12:53
    Leuk om te lezen, zeker omdat het uit twee hoeken wordt bekeken. Maar om je laatste zin te Quoten "Now get your ass out there... Don’t hold back!"
    Binnenkort een artikel over staartbeen blessures ook wel Yeti Ass genoemd?
    Snowsurfing rules :) www.dryboards.nl
  • Floris
    Beginner
    Floris op 4 januari 2011 · 13:22
    Bij snowboarden heb je geen last van stokken 😉
  • op 4 januari 2011 · 17:30
    Bah..blessure details is nooit fijn om aan te denken...krijg er de kriebels van... maar uiteraard wel erg nuttig!

    Vroegah toen ik nog skiede, heb ik ook eens een skiduim gehad, echt een ei in mn handpalm, helemaal paars en echt weken flink last van gehad. Dit was overigens op een andere manier dan jij omschrijft: ik ging voorover ging door een andere skier en kwam met mn skistok in die hand op iets terrecht waardoor de stok uit mn hand werd geforceerd, mn duim openbuigend.

    Daarna altijd de lussen ipv over de hand zeg maar onder de hand(dus je grijpt op de extra lengte vd lussen) Als er nu trekkrachten op je stok komen kan hij zo onder uit je hand vallen en zit het touwtje nog om je pols ipv dat je stok niet naar onder kan omdat het touwtje over je hand loopt en daardoor je duim uit zn verband rukt.

    Gelukkig snowboard ik nu al enige jaren.. geen last meer van die stokken dus..
  • Oppie
    Beginner
    Oppie op 4 januari 2011 · 19:00
    @ Steven: Wait and see 😃
    @ Echo: thanks voor de tip.. zal m meenemen.
    @ Robbie: I like your freestyle
    @Markie: Auwww, die zijn heel pijnlijk.
    Pillows is what I want!
  • op 4 januari 2011 · 21:00
    Wat is nu het nut van die lussen aan je stok? als je meer dan 30 meter van je skistokken komt te liggen na je val dan maakt de staat van de skistokken toch niks meer uit...? of wel?

Reageer

Je hebt een account nodig om te kunnen reageren in dit topic. Login of registreer.

Upgrade naar wepowder Pro

  • Uitgebreide 14 dagen verwachting
  • Hellingshoek- en expositielagen
  • Inspirerende freeride routes
wepowder Pro