Blessureleed: de knie


Door Oppie op 11 januari 2011 · 11

Blessures in het (poeder)veld.

Vraag je aan de gemiddelde laaglander of hij of zij een goede skier is dan kan je reken op een antwoord als: “Ik hou mijn benen keurig tegen elkaar” of liever nog: “Ik ben al jaren niet meer gevallen”. Wij poederzoekers weten natuurlijk als geen ander dat vallen part of the game is, een essentieel onderdeel! Het is immers alom bekend: Wij leren met vallen... en opstaan.
Ik wil jullie in een aantal artikelen iets bijbrengen over de meest voorkomende skiblessures. In principe is de geneeskunst 99% boerenverstand, je moet alleen weten welke koe je aan het melken bent.

[b]Deel twee: De Knie[/b]

[b]Anatomie[/b]
De knie is, zoals wij allemaal weten, een gewricht. In het lichaam hebben wij ongeveer 230 gewrichten. Ze bieden ons de mogelijkheid te strekken, te buigen en soms te roteren. Zonder deze soepele vrienden konden wij nooit de benen hoog intrekken om die kleine kicker op een big air te laten lijken, of onze armen intrekken om tussen die twee Japanse berkjes door te skiën. Helaas lijkt het in het leven zo te zijn dat elk voordeel zijn nadeel heb. Je zou kunnen zeggen: “hoe meer bewegingen het gewricht moet kunnen, hoe zwakker het automatisch wordt.” De schouder is (bijvoorbeeld in vergelijking tot de heup) een gewricht waarin De Heere zich heeft gericht op beweeglijkheid en minder op stabiliteit. Ga maar na, hoeveel mensen ken je die een schouder uit de kom hadden, en hoeveel die hun heup geluxeerd hebben? Daar staat tegenover dat je je armen boven je hoofd kan zwaaien, iets wat mijn heup minder makkelijk afgaat.

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5321280608/][img]http://farm6.static.flickr.com/5041/5321280608\_9dc9e266d0.jpg[/img][/url]

[b]Kortom, een gewricht is een compromis.[/b]
De knie kan alleen buigen en strekken en mag gerekend worden tot de stabiele gewrichten, echter, de ervaring leert: wij WePowderaars vragen een hoop van onze knieën. De knie bestaat uit drie botten: het dijbeen (femur), het scheenbeen (tibia) en de knieschijf (patella). Tussen dijbeen en scheenbeen zitten de menisci. Niet iedereen zal weten dat elke knie twee menisci heeft: een laterale en een mediale meniscus. Menisci zijn gemaakt van kraakbeen en zorgen voor soepele beweging tussen boven en onderbeen. Verder verdelen zij de krachten tussen deze twee botten.

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5321281638/][img]http://farm6.static.flickr.com/5003/5321281638\_959184fc0f.jpg[/img][/url]

Zoals bij bijna elk gewricht ligt er om de knie een uitgebreid stelsel van verstevigende banden, onder andere de collaterale ligamenten aan beide zijden van de knie. Ook lopen enkele spieren van het bovenbeen langs de knie naar het onderbeen en vergroten op deze manier de stabiliteit. Een van die spieren (de musculus quadriceps femoris) loopt met zijn pees ook over en om de knieschijf. De knieschijf zorgt zo voor meer afstand tussen deze spier die het been strekt en de scharnier (de knie) waarin dit gebeurd. Dit vergroot de hefboomfunctie van de spier en zo de strekkracht. De knieschijf beschermd het gewricht ook nog een beetje, al denk ik dat het belang hiervan nogal meevalt. Dan zijn er nog de ons allen bekende kruisbanden (ligamenta cruciata genu) welke in de knie liggen en zorgen dat het onderbeen en bovenbeen mooi op en boven elkaar blijven staan. Wij hebben één voorste en één achterste kruisband.

[url=http://www.flickr.com/photos/versesneeuw/5321281216/][img]http://farm6.static.flickr.com/5122/5321281216\_a34f46f90a.jpg[/img][/url]

[b]Het Trauma[/b]
“Show some Kodak Courage you pussy!” “Ok, ok, hij heeft wel gelijk. We zijn maar één keer (per maand) in de sneeuw, dit is mijn kans om eindelijk dat 3-tje mooi op de foto te hebben. Het licht is goed, de achtergrond zal gevuld zijn door royaal met pow belegde naaldbomen, alleen die cliff lijkt een stuk hoger te zijn dan mijn pijngrens. Anywho... let’s GOGOGO!” Het volgende moment lig je na een 320° te kermen op de grond. Je linker knie lijkt uit elkaar te knallen. “Niet aanstellen”, denk je. De knie is typisch zo’n lichaamsdeel wat schreeuwende pijn doet alsof je meniscus door je knieschijf is geslagen terwijl hij nog geen tien minuten later doodleuk je volgende ‘hug’ opvangt. “Maar waarom ben ik dan zo belachelijk misselijk? Eerst maar eens even opstaan; Aaaaaaaaauuuwww! FAAAAK!”

[b]Het Mechanisme[/b]
De knie houdt niet van draaien (rotatie). Je heup is er goed in, je schouder nog beter, maar je knie: HELL NO! Vereenvoudigd zou je kunnen zeggen dat wanneer je je knie draait terwijl je onderbeen gefixeerd staat (denk skischoen aan ski in sneeuw en rotatie in het bovenlichaam: 320° bijvoorbeeld) hij dat je niet in dank zal afnemen: Was je knie in bovenstaand voorbeeld gebogen dan heb je waarschijnlijk je mediale meniscus gescheurd (deze is minder beweeglijk dan de laterale en daarom gevoeliger voor letsel), was je knie gestrekt dan zou je zomaar een kruisband kunnen hebben gescheurd. In dat geval zal het wel de voorste (ligamentum cruciatum anterior) zijn (10 keer vaker dan de achterste) en kijk niet raar op als je daar gratis het mediale (aan de binnenkant) collaterale ligament en de mediale meniscus bij hebt ingescheurd (deze zitten aan elkaar vast).

Heb je het echt slecht voor elkaar dan is je tibiaplateau gebroken, helaas is dit geen idyllisch hooggebergte maar de bovenkant van je onderbeen. Wat er misgaat is het volgende: Het gewrichtsvlak van het bovenbeen slaat zich door enorme krachten op het gewrichtsvlak van het onderbeen (het tibiaplateau dus). Het gevolg is een breuk of een deuk (depressie fractuur) in het dak van je onderbeen.

[b]De Behandeling[/b]
De basis van de behandeling is het herstellen van de stabiliteit en de soepele beweging in het kniegewricht. Wel is het van belang te weten wat er behandeld moet worden. Bij een meniscusscheur zijn er vaak slotklachten (het niet kunnen strekken van de knie) of klikken in de knie. Met lichamelijk onderzoek is dit goed aan te tonen, maar wel pas nadat de eerste zwelling is gezakt. Kijk dan ook niet raar op als de lokale Bergartz je met een drukverband, een paar krukken en een shot morfine terug naar je berghut stuurt. Een knieprobleem is bijna nooit een “acute operatieindicatie”. Nadat er een röntgenfoto is gemaakt kan een knie rustig met de patiënt naar huis worden gestuurd voor herbeoordeling na een paar dagen. Als de zwelling is afgenomen kunnen ook de kruisbanden beter worden getest met de zogenaamde schuifladetest. De arts test dan in een gebogen knie of het onderbeen of eigenlijk het tibiaplateau naar voren en naar achter kan bewegen ten opzicht van het bovenbeen. Een leuke test voor de co-assistent, iets minder voor de patiënt, maar zeer nuttig. Aangezien een röntgenfoto niets zegt over banden en spieren zal uiteindelijk vaak een MRI-scan gemaakt worden om uitsluitsel te geven ten aanzien van het wekedelenletsel (geen zorgen, dit heeft niets met het klokkenspel te maken).

Een meniscusscheur kan uiteindelijk via een kijkoperatie (arthroscopie) worden gehecht of bijgewerkt. Een gescheurde kruisband kan behandeld worden met fysiotherapie. De spieren rondom de knie moeten dan de verloren stabiliteit compenseren. Blijkt de winst hiervan onvoldoende te zijn dan kan de gescheurde kruisband tijdens een operatie vervangen worden door één van de pezen rondom de knie. Reken erop hierna toch wel een maand of negen bezig te zijn met de revalidatie (Seven Sunny Days, Push, Claim, Reasons, Revolver en Steep). Kijkt de Bergartz echter beteuterd als hij je röntgenfoto tegen het licht houdt dan zal er wel wat meer aan de hand zijn. Het bot is kapot.

Een tibiaplateau fractuur kan afhankelijk van de stand van het bot behandeld worden met gips of met een operatie. Het doel is om dat plateau zo mooi mogelijk te herstellen. Als dit niet gebeurd zal soepele beweging in je knie lastig worden met als gevolg dikke knieën, pijn, versnelde slijtage en het aanbieden van je ramstijve 195cm lange poedermonsters op Marktplaats. Stel dat een operatie nodig is dan krijg je gegarandeerd wat schroeven en waarschijnlijk een plaat in je onderbeen. Reken maar op een jaar revalideren (Ski Movie 1,2,3,4 en Not Another Ski Movie).

Take home message: Mijn boerenverstand, gevoel en water zegt dat knieblessures beter dan andere blessures voor een groot deel te voorkomen zijn door fit de sneeuw in te gaan; Jumping Lunges zijn niet leuk maar wel goed.

Now get your ass out there... Don’t hold back!

Dokter Oppie.

Reacties


  • huib
    Expert
    huib op 11 januari 2011 · 09:23
    Thnx Oppie. Mijn knieën doen al pijn als ik het lees.

    Vijf jaar geleden bij het sportklimmen mijn rechter MCL geblesseerd en sindsdien kan ik alleen pijnvrij skiën als ik de herfst heel veel gesport heb. Twee weken geleden spring ik ook eens van een rotsje af, en wat denk je, de linker MCL. Afgelopen nacht maar weer zo'n roze pilletje genomen om te kunnen slapen. Nog 18 dagen tot SSC in Disentis......
  • op 11 januari 2011 · 09:43
    Als het over botten en gewrichten gaat wordt ik bij voorbaat al misselijk...raar.... gewrichtfobie? Voor zover ik gekomen ben: goede info!
  • Haagje
    Beginner
    Haagje op 11 januari 2011 · 11:24
    Helaas te bekend, alleen was het door een ander ongelukje.
    Pijnvrij een week knallen gaat niet lukken maar het is te handelen.
    (buiten-meniscus)
  • jriph
    Tourist
    jriph op 11 januari 2011 · 11:59
    Mooi verhaal.

    Kodak Courage.. maakt meer kapot dan je lief is.

    Een hoop van de blessures komen vooral in het begin van het seizoen.. Benen nog wat Faible, muscle memory toch een beetje alzheimer en te veel ski films gezien met de daarbij behorende Bazai modus.

    Ik wordt oud denk ik, maar de andere in de geneeskunst nuttige tactiek heeft mij tot nu toe goed gedient : In Dubio Abstine.

    Dat wil niet zeggen dat je niet moet pushen, maar als je tevoren denkt.. mmmm ik weet het niet...
    we demand rigidly defined areas of doubt and uncertainty !
  • JaapvR
    Tourist
    JaapvR op 11 januari 2011 · 12:13
    @Oppie: Alle films die je noemt ken ik inmiddels uit mijn hoofd. Kruisband moet echter nog 7 maanden helen... Weet je geen dik boek ofzo?

    Toffe plaatjes met die tekeningen op 'echte' gewrichten, kan je zo verkopen aan een medische uitgeverij!
  • Bohdie
    Advanced
    Bohdie op 11 januari 2011 · 12:21
    Hey Morris hoe is het met jouw eigen blessureleed? Ben je alweer helemaal up and running?
  • meteomorris
    Tourist
    meteomorris op 11 januari 2011 · 13:54
    @Bodhie, nee.. Doelstelling is nu 1 februari weer alive and kicking... tot die tijd hebben jullie geen last van mij
    May the powder be with you.
  • Bohdie
    Advanced
    Bohdie op 11 januari 2011 · 13:57
    Last? Wat een gekkigheid! Dank nog voor de voorspellingen rond het 12e poederalert. Wiebe en ik hebben weer volop genoten van de voorspelde en gevallen sneeuw!!!
  • Bohdie
    Advanced
    Bohdie op 11 januari 2011 · 13:57
    1 feb? Poeh, da's nog best lang wachten. Beterschap, ook voor de laatste loodjes.
  • Haagje
    Beginner
    Haagje op 11 januari 2011 · 14:38
    @jriph, beetje pushen kan idd geen kwaad maar stoppen wanneer het echt te veel do-or-die wordt.
  • joepchinees
    Advanced
    joepchinees op 11 januari 2011 · 18:11
    goede duidelijke post! goed om te weten ook dat stunten in de poeder toch nieuwe blessures met zich mee kan brengen i.r.t. het park (door mogelijke fixatie van het been)...

Reageer

Je hebt een account nodig om te kunnen reageren in dit topic. Login of registreer.

Upgrade naar wepowder Pro

  • Uitgebreide 14 dagen verwachting
  • Hellingshoek- en expositielagen
  • Inspirerende freeride routes
wepowder Pro