Waar moet je op letten bij het kopen van een lawine airbag?


Door Arjen op 18 juli 2013 · 5

Ben je van plan om een lawine airbag te kopen? Dan is dit een artikel voor jou! De lawine airbag heeft de discussie over veiligheid buiten de piste naar een nieuw niveau getild. Waar er voorheen alleen gesproken werd over de drie-eenheid van lawinepieper, schep en sonde, is de lawine airbag de toevoeging waardoor er al bijna gesproken kan worden van een vier-eenheid. Het belangrijkste verschil tussen de airbag en de lawinepieper, schep en sonde is de preventieve werking ervan. Met de lawine airbag probeer je te voorkomen dat je onder de sneeuw terecht komt, terwijl de andere drie materialen pas gebruikt gaan worden het leed al geschied is en een van je maten onder de sneeuw ligt. Om maar meteen een groot misverstand uit de weg te helpen: het dragen en het trekken van een lawine airbag garandeert niet dat je niet onder de sneeuw terecht komt. Uiteindelijk is gezond verstand dus nog steeds het beste om uit een lawine te blijven. En uiteraard draag je altijd je lawinepieper, schep en sonde.

Maar....uiteindelijk is het wel goed dat deze airbags er zijn. Er blijft immers altijd een restrisico over en freeriden is, hoe je het wendt of keert, ieder jaar weer populairder aan het worden. We krijgen vaak de vraag waar onze voorkeur naar uit gaat, naar een Avalung of naar een airbag. Het antwoord is simpel. Wij kiezen voor de airbag. Omdat het in onze ogen beter is om de kans te vergroten helemaal niet begraven te worden dan een paar extra longen onder de sneeuw te hebben. En beiden? Dat klinkt in theorie leuk, maar in de praktijk is het geen optie. Het gaat snel, heel snel, als je in een lawine terecht komt en dan is het al lastig genoeg om de trigger van je airbag te trekken, laat staan het mondstuk van de Avalung in je mond te doen.

Wij kiezen dus voor de airbag. En ja, ze zijn duur. En nee, hopelijk heb je hem nooit nodig. Maar dan misschien deze zomer maar een keer minder bij een strandtent eten en die lichtere mountainbike heb je ook niet nodig (je kan beter nog wat kilo's eraf sporten, daar heb je in de winter ook nog wat aan) en komend winterseizoen weer iets veiliger onderweg zijn.

Hoe werkt een airbag precies?

Wanneer je ondanks al je voorzorgsmaatregelen en keuzes toch in een lawine terecht komt dan is het zaak direct je airbag te trekken. De ballonnen (of ballon) vergroten je volume. Dit aspect is bijzonder belangrijk, aangezien een lawine werkt als een soort zeef. De delen met een groter volume komen dus vroeg of laat weer aan de oppervlakte te liggen. Het is alsof je een bak met noten van verschillende grootte aan het schudden bent. Het resultaat: de grootste komen aan de oppervlakte. In een notendop is dit het resultaat van de lawine airbag. Het wil echter niet zeggen dat je altijd aan de oppervlakte van de lawine komt. Er is een aantal uitzonderingen bekend:

-Wanneer de lawine eindigt in een ::terrain-trap:: dan zal je alsnog bedolven worden onder de sneeuw. Logisch, want een airbag is niet veel meer waard wanneer de lawine in een geul eindigt en je pak ‘m beet vijf meter sneeuw over je heenkrijgt.

-In korte lawines heb je een minder grote kans om weer naar boven gezeefd te worden. De afstand van de lawine is dan niet groot genoeg.

Het 'zeef' effect
Het 'zeef' effect

De technische aspecten van een airbag

Een lawine airbag bestaat in de basis uit drie extra elementen ten opzichte van een reguliere rugzak.

  • de trigger

  • een cartridge met perslucht of met stikstof

  • een ballon (of twee ballonnen in het geval van ABS)

In het geval van een lawine trek je aan de trigger. Let op: dit is niet een gevalletje ‘zo gezegd, zo gedaan'. Wanneer je wilt weten hoe je dit kan oefenen, lees dan dit artikel. Er zijn grofweg twee soorten systemen, maar de werking is uiteindelijk hetzelfde. De trigger zorgt ervoor dat er een pin door de cilinder (die zich in je rugzak bevindt) wordt geslagen. In luttele seconden vult de lucht uit de cilinder de ballon (of de ballonnen) en je bent gemiddeld zo'n 150 tot 170 liter in volume gegroeid.

Een weergave van het ABS systeem
Een weergave van het ABS systeem

De trigger

In het geval van marktleider ABS zit er een kleine hoeveelheid springstof in de trigger. Deze springstof veroorzaakt een drukgolf die de pin door je cilinder heen slaat. Bij andere merken zoals Mammut (voorheen Snowpulse) en BCA wordt gebruik gemaakt van een zogenaamde Bowden kabel, waarmee je direct met een soort staalkabel de pin door de fles slaat. Uiteindelijk is het effect in beide gevallen hetzelfde. De trigger van ABS kan je verwijderen van de slang. Wanneer je aan het reizen bent is dit aan te bevelen en in het vliegtuig moet alles worden afgekoppeld. Een belangrijke opmerkingen met betrekking tot de trigger: oefenen, oefenen en oefenen. Oefen hoe je je trigger moet trekken.

De cartridge (of cilinder)

De cilinder die je in je rugzak hebt zitten bevat in het geval van ABS stikstof. Deze stikstof zit in die cilinder onder een druk van zo'n 300 bar in het geval van de stalen cilinder en 340 bar in het geval van een cilinder van carbon. De cilinder van carbon is een stuk lichter dan de cilinder van staal. Je schroeft deze cilinder in het mondstuk in de rugzak en je bent klaar om te gaan. Wanneer je een cilinder van ABS hebt getrokken zal je een nieuwe moeten halen bij de dealer. Dit werkt volgens een statiegeld systeem, zodat een nieuwe cilinder bij inlevering van een oude je niet zo heel veel geld kost. Een cilinder van ABS is dus niet hervulbaar.

Hendel (trigger) en cilinder van ABS
Hendel (trigger) en cilinder van ABS

De cilinders van BCA en Mammut zijn wél hervulbaar. In deze cilinders zit ook geen stikstof, maar perslucht. Je kan deze cilinders met een duikfles van lucht voorzien en ze zijn dus gemakkelijk te vullen. Ook de cilinders van BCA en Mammut staan onder flinke druk en zijn voorzien van een metertje, zodat je kan zien hoeveel bar er precies op de fles staat. Je kan je voorstellen dat de airbag bij te weinig druk minder goed (als in: de ballon wordt langzamer gevuld) of zelfs helemaal niet functioneert. Het installeren (of opnieuw vullen en installeren) heeft net wat meer voeten in de aarde dan bij de ABS packs, maar als je dit één keer gedaan hebt dan is het bekend. Zie ook onderstaande video van BCA:

De ballonnen

Het grote verschil is dat er bij de lawine airbags van ABS twee ballonnen worden gevuld en in het geval van Mammut en BCA ‘maar' één. De airbags van ABS hebben een volume van zo'n 170 lite, de tassen van Mammut en BCA hebben een volume van 150 liter.

De ballonnen van ABS worden langs je lichaam opgeblazen, alsof er twee broodjes om het vlees worden geplaatst. De ballon van Mammut en BCA wordt ter hoogte van je schouders en boven je hoofd opgeblazen. In eerste instantie zou je kunnen denken dat dit een betere bescherming voor je hoofd en voor je nek biedt, maar hier is voor zover wij weten nog nooit onderzoek naar gedaan.

Systeem van BCA
Systeem van BCA

Onderzoek met lawine airbags

Het Duitse ABS is al sinds midden jaren tachtig bezig met ontwikkelen van hun rugzak en ze hebben ‘m in die bijna 30 jaar op de markt goed kunnen perfectioneren. Eigenlijk zijn vrijwel alle onderzoeken gedaan met dit merk. Die uitkomsten van deze onderzoeken zijn prima. Het SLF (het bekende lawine instituut in het Zwitserse Davos) heeft sinds 1991 bijgehouden wat de invloed van een ABS rugzak is op de overlevingskansen in een lawine. Bij 262 personen die in een lawine terecht zijn gekomen en waarbij de ABS werd geactiveerd heeft 97% de lawine overleeft, waarvan 84% zonder verwondingen. In deze zelfde lawines droegen 67 mensen geen ABS pack. Hiervan heeft 25% de lawine niet overleefd. Los van deze ‘koude' getallen spreekt het natuurlijk in het voordeel van het merk dat bekende freeriders als Xavier de Le Rue en Elise Saugstad een lawine hebben overleefd, wellicht doordat ze hun ABS hadden getriggerd. Zoals we al eerder aangaven bieden lawine airbags ook geen 100% garantie. Meer informatie over de kanttekeningen van lawine airbags vind je in dit artikel.

Zijn er verschillen tussen airbags?

Uiteraard zijn er verschillen tussen lawine airbags. Er zijn drie merken die een vrij grote positie op de markt hebben, namelijk de al eerder genoemden ABS, Mammut en BCA. Uiteindelijk heb je bij ABS de meeste keuze en dat heeft zeker te maken met het feit dat zij voor diverse andere merken (zoals DaKine, The North Face, Millet en nog veel andere merken) het airbag systeem maken. Daarnaast heb je de Vario lijn van ABS, waar je een basis-unit koopt met het airbag systeem en vervolgens heb je de mogelijkheid om zakken van verschillende grootte hierop te ritsen (van 15 tot 50 liter). De ene dag heb je een tas hebt die voldoende ruimte heeft om een aantal dagen te gaan touren en de volgende dag juist een die voldoende is voor een dag in een skigebied. Mammut en BCA bieden uiteraard ook verschillende groottes aan. Het RAS (Removable Airbag System) van Mammut kan je in diverse van hun eigen backpacks hangen. BCA biedt packs in verschillende groottes.

Of we je een advies kunnen geven? Niet echt. Alledrie de merken leveren gewoon goede kwaliteit. Uiteraard spreken de cijfers in het voordeel van ABS, maar uiteindelijk is het het belangrijkste dat jij je goed voelt bij de rugzak. De rugzak moet overal goed zitten (laten we de pasvorm niet vergeten in het ballonnengeweld) en je moet tijdens je trip echt met ‘m kunnen vergroeien. Dat klinkt misschien wat corny, maar het moet echt een automatisme worden hoe je je lawine airbag moet trekken.

De Float van BCA
De Float van BCA

Hoe onderhoud je je lawine airbag?

Wanneer je je lawine airbag niet gebruikt (als in: je bent er niet mee in de bergen) bewaar ‘m gewoon en gebruik ‘m niet voor je dagelijkse routine. De cilinder laat je er ook gewoon ingeschroefd zitten (met de trigger uiteraard wel netjes opgeborgen). Dit voorkomt dat er vuil en andere zooi in het mechanisme kan komen zitten. Check in de winter regelmatig of er nog voldoende bar in je fles zit (in het geval van Mammut en BCA) of weeg ‘m even (in het geval van ABS). Test ruim voor iedere trip (dus niet twee dagen van te voren) nog even of je lawine airbag nog wel helemaal functioneert, door ‘m te trekken. Bij een specialist als MK Skiservice heb je zo weer een nieuwe cilinder. Bespaar niet op deze handelingen. De laatste plek waar je erachter wilt komen dat het allemaal niet goed functioneert is als je op de berg staat.

Reizen en lawine airbags

Reizen met een airbag (lees: reizen met een airbag in een vliegtuig) kan gedoe opleveren. In een tijd waar je al geen water door de security mee mag nemen, kan je je er iets bij voorstellen hoe niet-wintersporters reageren als jij met een cilinder met 300 bar stikstof of geperste lucht aan komt zetten. Toch mag je volgens de IATA (International Air Travel Association) je airbag gewoon meenemen. En zoals je al verwacht had gaat er het meeste mis op Amerikaanse vliegvelden, vanwege simpelweg strengere voorschriften. Wij adviseren altijd om de trigger (in het geval van ABS) en de cilinder (in het geval van alle merken) in je check-in bagage te doen. Wil je meer weten over dit onderwerp lees dan hier hoe Transavia ermee omgaat en bekijk ook zeker de tips en tricks bij andere airlines.

Tips

  • Aan welke kant doe je de trigger?

Voor linkshandigen doe je de trigger aan de rechterkant, voor rechtshandigen aan de linkerkant. Klinkgt simpel toch? Toch vergeten veel mensen dit van te voren te checken om er vervolgens in de bergen achter te komen dat hun trigger aan de verkeerde kant zit. Bij sommige tassen is het zelfs niet mogelijk om de trigger op de andere schouderband te zetten. Goed controleren dus.

  • Nooit trekken wanneer er geen cilinder in zit

Trek nooit je lawine airbag wanneer er geen cilinder inzit. Zeker in het geval van ABS mag je dan naar de dealer om het te laten oplossen, want je slaat de pin het systeem in, zonder dat deze door de cilinder heen slaat.

  • In geval van twijfel trekken!

Sta je op de berg en word je overvallen door een lawine: trek je airbag. Twijfel niet, maar trek ‘m gewoon. Nog veel te vaak horen we verhalen van rijders die hun airbag niet getrokken omdat ze dachten dat ze er nog wel even uit konden skiën of, erger nog, dat ze het zonde vonden om de lawine airbag te trekken.

  • Je creëert geen airpocket

Voor de echte beginners: met een lawine airbag creëer je geen luchtbel onder de sneeuw waar je nog adem kan halen. Nee, de lawine airbag vergroot je kans dat je boven de sneeuw blijft.

Veel succes met het kiezen van de voor jou meest geschikte lawine airbag en zorg ervoor dat je er geen vals gevoel van veiligheid door krijgt. Kennis blijft de basis en voorkomen is beter dan genezen!

Reacties


  • robbert
    Advanced
    robbert op 18 juli 2013 · 14:19
    2 weken geleden nog van AMS naar ZRH gevlogen met SWISS air. Ik had een ABS pack als handbagage en dat leverde geen enkel probleem op. Meeste luchtvaart maatschappijen hebben wel iets op hun website staan.

    @arjen Waarom raad jij aan om je trigger en cilinder in de check-in bagage te doen?
    Over een week of 4/5 vlieg ik naar NZ met een stopover in Dubai en Sydney. Ik was eigenlijk van plan om complete ABS pack weer als hand bagage mee te nemen. Dit leek mij het handigste aangezien ik dan altijd trigger en cilinder kan achterlaten als het een probleem oplevert. Met als resultaat dat ik geen trigger en geen cilinder heb, maar wel de rest van mijn spullen. Als het deel is van mijn check-in bagage en als het dan een probleem oplevert bij bijvoorbeeld overstappen. Dan blijft mijn check-in bagage waarschijnlijk achter op de luchthaven en kom ik daar pas in NZ achter. Dan heb ik dus helemaal geen spullen.
  • Arjen
    Advanced
    Arjen op 18 juli 2013 · 14:52
    @Robbert Mijn ervaring is dat je cilinder en trigger meenemen als handbagage gegarandeert voor problemen zorgt. Vergeet niet dat het beveiligingsbedrijf geen deel uitmaakt van een airline en op tubes tandpasta al angstig reageert. Ik ben ook een keer met Swiss naar Zurich gevlogen (vanaf Amsterdam) en pas na 45 minuten onderhandelen, zeuren en de hoogste manager mocht de cilinder mee.

    Sindsdien doe ik de trigger/cilinder in de check-in bagage met daarom heen de documenten van ABS gewikkeld, zodat ze weten wat het is. Mijn ervaring daarbij is dat de check-in bagage niet achterblijft op de luchthaven, maar dat ze dan je cilinder en trigger er helemaal uithalen (zoals bijvoorbeeld bij @Haas gebeurde toen we vlogen op Seattle en over moesten stappen in Washington).

    Met andere woorden: in mijn ogen is de kans groter dat je alles meekrijgt als je het incheckt, dan dat je het in je handbagage doet.
    One day, they'll invent synthetic powder, ban all kinds of work and give you a free liftpass...
  • meteomorris
    Tourist
    meteomorris op 18 juli 2013 · 15:13
    @robbert, ik reis al jaren met trigger en cilinder in de check-in bagage en heb al heel wat vluchten achter de rug. Nooit problemen gehad. Ik zou voor je check-in bagage gaan. Anders sta je daar midden in de woestijn uit te leggen dat je niet van plan bent om Mekka op te blazen 😉

    Wel even het formuliertje van abs bijvoegen: http://abs-airbag.de/en/service/abs-in-planes/
    May the powder be with you.
  • robbert
    Advanced
    robbert op 18 juli 2013 · 17:16
    @arjen goede info. ik had niet verwacht dat ze de cilinder en trigger uit je bagage zouden halen

    @meteomorris Klopt bij overstappen moet je ook weer door de beveiliging. Altijd weer een feest. Waarschijnlijk wel lastig om ze in de dessert te overtuigen dat het een safety device is.

    Misschien maar beter om trigger en cilinder in NZ te kopen
  • grotesmurf
    Beginner
    grotesmurf op 19 juli 2013 · 00:23
    Extra tip:

    Bij het aandoen van je rugzak (als de trigger nog gemoteerd is) altijd de rugzakband met de trigger eerst om je schouwer leggen en dan pas de andere bij trekken.


    Ook al voelt dit tegen naturen in.

    (anders kan je net als ik in een situatie terecht komen dat hij afgaat in de cabinelift ).

Reageer

Je hebt een account nodig om te kunnen reageren in dit topic. Login of registreer.

Upgrade naar wepowder Pro

  • Uitgebreide 14 dagen verwachting
  • Hellingshoek- en expositielagen
  • Inspirerende freeride routes
wepowder Pro